terug
Op deze pagina wat meer over de mannetjes van deze watermijten. Nadat ik de eerste keer
in een meimaand alleen vrouwtjes had gevonden, ging ik in juli opnieuw met het schepnet naar
dezelfde vijver. Met succes: er zat in de vangst één mannetje bij de tien Brachypoda
mijten.
Het mannetje is iets groter en te herkennen aan de elliptische lichaamsvorm en het meer
transparante achtereind.
Het achtereind is transparant, omdat er daar een holte zit onder het rugschild - zoals op de eerste pagina al is aangegeven. Die holte is er omdat, vergeleken met de vrouwelijke exemplaren, het lichaam van het mannetje als het ware naar voren geschoven zit onder het iets langere rugschild, zie de foto linksonder. De puntige uiteinden van de coxae zitten ook iets meer naar voren en steken bij het mannetje onder de voorrand van het rugschild uit. Dat is hier niet te zien.
Bij het bekijken van de zwemmende mijten, valt niet direct op dat bij het mannetje de poten van het vierde pootpaar een bijzondere vorm hebben: zie de foto rechtsboven. Het 4e en 5e lid is omgevormd tot een grijporgaan, wat gebruikt wordt bij de paring, die eigenaardig is, zoals bij veel geleedpotigen. Ik heb die paring nog niet gezien. Een aantal auteurs wel, zoals bijvoorbeeld Motas (1928) die ons een beschrijving en schets heeft nagelaten. Verder Halik (1955) en Olomski (2012), de laatste publiceerde een artikel met foto's en schetsen van de paring en de spermatofoor.
Links de schets van Motas (1928). Ik heb voor de duidelijkheid het vrouwtje groen en het mannetje rood gemaakt. Maar ook 180 graden gedraaid, omdat dat beter klopt met de beschrijving van Olomski (2012), waar het volgende uitgehaald is. Het mannetje produceert alleen spermatoforen als er vrouwtjes in de buurt zijn. Als hij een paringsbereid vrouwtje aanraakt, neemt zij een 'klaar voor actie' houding aan en loopt dan soms op het mannetje af. Het mannetje gaat 'in handstand' staan op zijn eerste en tweede pootpaar en grijpt met de tarsi van het derde een spermapakketje, de spermatofoor in zijn geslachtsopening. Hij grijpt dan met zijn vierde pootpaar het vrouwtje en werkt dat met haar voorkant in de holte bij zijn achterlijf, waar ze ingeklemd wordt. Zoals de schets aangeeft, met de buikzijden naar elkaar. Dan brengt hij met zijn derde pootpaar de spermatofoor over in de geslachtsopening van het vrouwtje. De paring kan tot een uur duren en wordt beeindigd door heftige bewegingen van het mannetje.
Zie verder het artikel van Olomski (2012) voor bijzonderheden, foto' en schetsen. In het artikel wodt gewezen op de de gelijkenis van het paringsritueel met dat van de Piona soorten en er wordt gesuggereerd dat dit kan wijzen op een phylogenetische verwantschap. Mitchell (1957) wordt daarbij aangehaald: omdat Aturus soorten verder allemaal een paringshouding hebben, lijkend op die van Arrenurus zou de plaatsing van Brachypoda binnen de Aturidae niet meer te handhaven zijn.
Deze suggestie wordt genoemd in het hoofdstuk "Family Aturidae Koch, 1842" van Gerecke (2016) pagina 7. Maar de conclusie is daar dat er de laatste decennia geen bevredigend alternatief is vastgesteld en de Aturidae waarschijnlijk een polyphyletisch taxon is met veel verschillende soorten.
